Duurzaamheid is allang geen vrije keuze meer voor bedrijven. ESG-wetgeving verplicht organisaties om te rapporteren over hun impact op milieu, mensen en bestuur. Wat is ESG-wetgeving precies? Het gaat om een set regels die bepaalt hoe bedrijven moeten omgaan met en verantwoording moeten afleggen over drie thema’s: Environmental (milieu), Social (sociaal) en Governance (bestuur).
Wat betekenen E, S en G?
De drie letters staan voor drie aparte gebieden waarop een bedrijf wordt beoordeeld.
De E staat voor Environmental, oftewel milieu. Hierbij gaat het om zaken als CO2-uitstoot, energieverbruik, afvalproductie en de impact op natuur en klimaat. Hoe groot is de ecologische voetafdruk van een bedrijf?
De S staat voor Social, oftewel het sociale aspect. Dit gaat over de relatie van een bedrijf met mensen: medewerkers, leveranciers, klanten en de samenleving. Denk aan arbeidsomstandigheden, diversiteit, mensenrechten in de keten en veiligheid op de werkvloer.
De G staat voor Governance, oftewel bestuur. Dit thema gaat over hoe een bedrijf wordt geleid en gecontroleerd. Zijn er heldere regels tegen corruptie? Hoe zit het bestuur in elkaar? Worden aandeelhouders en andere belanghebbenden eerlijk behandeld?
Wat is ESG-wetgeving en waar komt het vandaan?
ESG-wetgeving is gericht op het bevorderen van de integratie en rapportage van milieu-, sociale en bestuurlijke factoren binnen organisaties. De Europese Unie heeft momenteel de meest uitgebreide ESG-regelgeving ter wereld. Die regelgeving is ontwikkeld om duurzame investeringen te stimuleren en om de Europese Green Deal te bevorderen. De Green Deal is het grote plan van de EU om Europa klimaatneutraal te maken.
De bekendste wet binnen deze ESG-regelgeving is de Corporate Sustainability Reporting Directive, afgekort CSRD. Deze richtlijn verplicht bedrijven om in hun jaarverslag uitgebreid te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties. Dat gaat veel verder dan vroeger, toen bedrijven zelf konden bepalen wat ze deelden en hoe.
Voor welke bedrijven geldt de ESG-wetgeving?
Niet elk bedrijf valt meteen onder dezelfde regels. De CSRD wordt stapsgewijs ingevoerd. Grote beursgenoteerde bedrijven waren als eerste aan de beurt. Daarna volgen grote niet-beursgenoteerde bedrijven. Uiteindelijk zullen ook kleinere bedrijven ermee te maken krijgen, al gelden voor hen doorgaans lichtere eisen.
Een bedrijf wordt in Europa als groot beschouwd als het voldoet aan minimaal twee van de drie volgende criteria: meer dan 250 medewerkers, een jaaromzet van meer dan 40 miljoen euro, of een balanstotaal van meer dan 20 miljoen euro. Let op: ook kleinere bedrijven die leveren aan grote bedrijven kunnen indirect te maken krijgen met ESG-eisen, omdat grote afnemers informatie opvragen bij hun leveranciers.
Waarom is ESG-wetgeving belangrijk?
De wetgeving heeft een duidelijk doel: bedrijven transparanter maken over hun echte impact op de wereld. Investeerders, banken en andere financiële partijen willen weten hoe duurzaam een bedrijf is voordat ze er geld in steken. Met heldere, verplichte rapportages kunnen zij die vergelijking veel beter maken.
Voor bedrijven zelf biedt het ook voordelen. Wie goed in kaart brengt waar risico’s zitten op het gebied van klimaat, arbeid of bestuur, kan die risico’s ook beter beheersen. Dat maakt een bedrijf weerbaarder op de lange termijn. Bovendien verwachten klanten, medewerkers en de samenleving steeds vaker dat bedrijven laten zien wat ze doen op het gebied van duurzaamheid.
Wat moet er precies worden gerapporteerd?
Onder de ESG-regelgeving moeten bedrijven op een gestandaardiseerde manier informatie aanleveren. Dat maakt het mogelijk om bedrijven onderling te vergelijken. De rapportage gaat onder andere over:
- De uitstoot van broeikasgassen, nu en in de toekomst
- Energieverbruik en het gebruik van hernieuwbare energie
- Arbeidsomstandigheden en mensenrechten in de eigen organisatie en de keten
- Diversiteit en gelijke kansen binnen het bedrijf
- Hoe het bestuur omgaat met duurzaamheidsrisico’s
- Antikorruptiebeleid en ethische bedrijfsvoering
Bedrijven moeten hierbij gebruikmaken van de Europese duurzaamheidsstandaarden, de ESRS. Dat zijn gedetailleerde richtlijnen die precies aangeven welke informatie moet worden gedeeld en hoe.
Wat betekent dit concreet voor jouw bedrijf?
Als jouw bedrijf direct onder de ESG-wetgeving valt, is het verstandig om zo snel mogelijk te beginnen met het verzamelen van de juiste data. Denk aan gegevens over energieverbruik, arbeidsomstandigheden en bestuurlijke structuren. Zorg ook dat je weet welke rapportagestandaarden voor jou gelden.
Val je als kleiner bedrijf niet direct onder de wet? Dan is de kans groot dat grote opdrachtgevers of afnemers toch vragen om ESG-informatie. Steeds meer grote organisaties zijn namelijk verplicht om ook over hun keten te rapporteren. Wie vroeg begint met het bijhouden van relevante gegevens, staat sterker.
Veelgestelde vragen over ESG-wetgeving
Wat is het verschil tussen ESG en duurzaamheid?
Duurzaamheid is een breed begrip dat vaak alleen over milieu gaat. ESG is specifieker en structureler: het kijkt ook naar de sociale impact van een bedrijf en naar hoe het bestuur is ingericht. ESG geeft een meetbare en vergelijkbare manier om duurzaamheid in de breedste zin te beoordelen.
Is ESG-rapportage verplicht voor alle bedrijven in Nederland?
ESG-rapportage is niet voor alle Nederlandse bedrijven verplicht. De CSRD geldt in eerste instantie voor grote bedrijven. Kleinere bedrijven vallen er vooralsnog buiten, maar kunnen er indirect mee te maken krijgen als ze leveren aan grote organisaties die wél moeten rapporteren.
Wat is de CSRD?
De Corporate Sustainability Reporting Directive is een Europese richtlijn die bedrijven verplicht om gedetailleerd te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties op het gebied van milieu, sociale impact en bestuur. De CSRD vervangt een eerdere, minder strenge richtlijn en stelt strengere en uniformere eisen aan de inhoud en controle van duurzaamheidsverslagen.
Wie controleert of bedrijven zich aan de ESG-wetgeving houden?
In Nederland valt de controle op duurzaamheidsrapportages onder de verantwoordelijkheid van accountants. Zij moeten de ESG-rapportage van bedrijven controleren en beoordelen, net zoals ze dat doen bij financiële jaarverslagen. Op Europees niveau houden toezichthouders in de gaten of lidstaten de regels goed toepassen.
