Inmaken is een manier om voedsel langer te bewaren, bijvoorbeeld door groente in azijn te leggen of fruit met suiker te verwerken tot jam. Welke aanpak veilig is, hangt af van het recept: een pot zoetzure groente voor in de koelkast maak je anders dan een pot die je buiten de koelkast wilt bewaren.
Met schone potten, verse ingrediënten en de juiste verhouding van zuur of suiker kom je een heel eind. Voor een voorraadpot die lang houdbaar moet zijn, is ook de juiste verhitting en afsluiting nodig.
Wat gebeurt er bij inmaken?
Bij inmaken zorg je dat bacteriën, gisten en schimmels minder kans krijgen om te groeien. Zuur, suiker en verhitting kunnen daarbij helpen. Welke combinatie nodig is, verschilt per product.
Een pot met azijn is niet automatisch veilig om in de voorraadkast te zetten. Daarvoor moet het hele recept geschikt zijn, inclusief de hoeveelheid azijn, de grootte van de stukjes en de manier van verhitten. Ook een vacuüm deksel is op zichzelf geen bewijs dat de inhoud veilig is.
Manieren om groente en fruit in te maken
De smaak die je zoekt, bepaalt mede welke methode past. Dit zijn veelgebruikte manieren:
- In azijn: geschikt voor bijvoorbeeld komkommer en bloemkool. Het resultaat is friszuur of zoetzuur, afhankelijk van het recept.
- Met suiker: fruit kun je verwerken tot jam of gelei. De suiker draagt bij aan de smaak, de structuur en de houdbaarheid.
- Met verhitting: gevulde potten worden volgens een passend recept verhit en afgesloten. Dat heet ook wel wecken.
Chutney is een combinatie van fruit of groente, azijn, suiker en kruiden. De smaak is vaak zoetzuur en kruidig. Volg ook hiervoor een recept dat aangeeft hoe je de chutney moet bewaren.
Wecken en inmaken worden vaak door elkaar gebruikt. Bij wecken staat het verhitten van de gevulde pot centraal. Bij inmaken in bredere zin kunnen ook zuur of suiker een rol spelen.
Wat heb je nodig voor inmaken?
Voor een eenvoudige inmaak heb je een pan, een schoon mes, een snijplank en goed afsluitbare potten nodig. Kies potten zonder barsten of beschadigingen aan de rand. Een beschadigde rand kan een goede afsluiting verhinderen.
Was potten en deksels met warm water en afwasmiddel en spoel ze goed na. Gebruik voor voorraadpotten alleen potten en sluitingen die geschikt zijn voor de verhitting in je recept. Controleer ook of rubberen ringen soepel en onbeschadigd zijn.
Werk met verse groente en fruit. Snijd beschadigde plekken ruim weg en gebruik geen beschimmelde ingrediënten. Schimmel wegsnijden maakt een zacht product niet weer geschikt om in te maken.
Zo maak je een pot zoetzure komkommer voor de koelkast
Wil je beginnen met inmaken, dan is een kleine koelkastportie een eenvoudige keuze. Voor deze komkommer heb je geen weckketel nodig. De pot is niet bedoeld om buiten de koelkast te bewaren.
- Was ongeveer een halve komkommer en snijd die in dunne plakjes. Doe ze in een schone pot.
- Verwarm ongeveer 100 ml natuurazijn met een zuurgehalte van 5% en 100 ml water. Voeg naar smaak een beetje suiker en zout toe en roer tot ze zijn opgelost.
- Giet het vocht over de komkommer, zodat de plakjes onderstaan. Sluit de pot en laat hem afkoelen.
- Zet de pot binnen ongeveer twee uur in de koelkast. Na een paar uur heeft de komkommer al smaak opgenomen.
Gebruik steeds schoon bestek om de plakjes uit de pot te halen en eet ze bij voorkeur binnen ongeveer een week op. Lekker bij een broodje of naast een warme maaltijd.
Potten buiten de koelkast bewaren
Wil je een afgesloten pot in de voorraadkast zetten, gebruik dan een betrouwbaar recept dat daar uitdrukkelijk voor bedoeld is. Daarin staan de ingrediënten, de potmaat en de benodigde verhitting op elkaar afgestemd. Verander de verhouding tussen azijn en water niet en verminder de suiker niet op eigen initiatief.
Groenten met weinig zuur zijn niet veilig houdbaar te maken door ze alleen in een gewone pan met kokend water te zetten. Voor sommige producten is een speciale drukinmaker nodig. Een gewone snelkookpan is daarvoor niet automatisch geschikt.
Olie geeft smaak, maar maakt voedsel op zichzelf niet veilig houdbaar buiten de koelkast. In een zuurstofarme omgeving kunnen gevaarlijke bacteriën groeien. Zet zelfgemaakte producten in olie daarom niet zomaar in de voorraadkast.
Zo herken je een pot die weg moet
Schrijf de inhoud en de datum op elke pot. Bewaar voorraadpotten op een koele, donkere plek en open ze alleen als je ze gaat gebruiken. Zet een geopende pot in de koelkast en gebruik schoon bestek.
Gooi een pot weg als het deksel bol staat, de inhoud lekt, er schimmel zichtbaar is of er bij het openen onverwacht vocht uitspuit. Proef niet om te bepalen of de inhoud nog goed is. Gevaarlijke bacteriën of hun gifstoffen zijn niet altijd te zien, te ruiken of te proeven.
Is een pot niet goed afgesloten, dan hoort hij niet in de voorraadkast. Zet de inhoud in de koelkast en gebruik die snel, of gooi hem weg als je niet weet hoe lang de pot al open of onvoldoende afgesloten was.
Veelgestelde vragen over inmaken
Moet je potten voor inmaken altijd uitkoken?
Voor een kleine portie die je gekoeld bewaart en snel opeet, zijn goed gewassen potten en deksels een praktisch uitgangspunt. Bij voorraadpotten volg je de instructies van het recept voor het reinigen en verhitten van de potten.
Kun je minder suiker gebruiken in jam?
Dat kan bij een recept dat speciaal voor minder suiker is gemaakt. Laat suiker niet zomaar weg uit een bestaand recept: de jam kan dan anders opstijven en minder lang houdbaar zijn.
Hoe lang blijft zelfgemaakte inmaak goed?
Dat verschilt per recept, bereidingswijze en bewaarplek. Een koelkastportie is bedoeld om snel op te eten. Een goed gemaakte voorraadpot kan langer meegaan, maar alleen als het recept daarvoor geschikt is en de pot goed gesloten blijft.
Begin met een kleine koelkastportie om te ontdekken welke smaken je lekker vindt. Wil je daarna potten vullen voor de voorraadkast, kies dan een recept dat precies bij die manier van bewaren past.
